Loading...
جدیدترین مطالب
مشاوره

پاسخ به سوالات پزشکی شما

چه تفاوتی بین تست های غربالگری دوران بارداری و دوران نوزادی وجود دارد؟

تست های غربالگری دوران بارداری بیشتر جهت پی بردن به اختلالات کروموزومی مهمی که منجر به عقب ماندگی ذهنی می...

آغاز غربالگری 58 اختلال متابولیک نوزادان در ایران (قسمت نوزدهم – متیل مالونیک اسیدمیا)

در ادامه مباحث قبلی به بررسی یکی از اختلالات ديگري که در این تست مورد غربالگری قرار می گیرد، یعنی افزایش سطح متیل مالونیک اسید خون می پردازیم.

آغاز غربالگری 58 اختلال متابولیک نوزادان در ایران  (قسمت نوزدهم – متیل مالونیک اسیدمیا)

آغاز غربالگری 58 اختلال متابولیک نوزادان در ایران

(قسمت نوزدهم – متیل مالونیک اسیدمیا)

 

 

در ادامه مباحث قبلی به بررسی یکی از اختلالات ديگري که در این تست مورد غربالگری قرار می گیرد، یعنی افزایش سطح متیل مالونیک اسید خون می پردازیم.

 

بیماری متیل مالونیک اسیدمیا و یا متیل مالونیک اسیدوریا

افراد مبتلا به این بیماری، در هضم برخی اسیدهای آمینه و اسیدهای چرب موجود در غذای روزانه خود، با مشکل مواجه می شوند. این مشکل فرم کلاسیک و شایعی از "ارگانیک اسیدمی" است، که از ژنوتیپ‌های مختلفی نشات می‌گیرد و همگی آنها عموماً در اوایل دوران نوزادی تشخیص داده می‌شوند و با انسفالوپاتی پیشرونده و هیپرآمونمی (افزایش آمونیاک) ثانویه مشخص می‌گردند. این بیماری در صورت عدم تشخیص یا درمان مناسب می‌تواند به مرگ بیمار بیانجامد.

فرم‌های ارثی متیل مالونیک اسیدمی (که عامل 60% موارد متیل مالونیک اسیدمیا می باشند) باعث اختلال در مسیر متابولیکی تبدیل متیل مالونیل کوآنزیم آ به سوکسینیل کوآ می‌شوند. این تبدیل با شرکت آنزیم متیل مالونیل کوآ موتاز (که ژن کد کننده آن MUT است) انجام می‌شود. برای این واکنش حضور ویتامین B12 نیز ضروری است. جهش‌هایی که باعث اختلال در متابولیسم ویتامین B12 یا نقل و انتقال این ویتامین می‌شوند نیز منجر به بروز متیل مالونیک اسیدمی می‌گردند.

کمبود اکتسابی ویتامین B12 یا سیانوکوبالامین نیز می تواند منجر به ایجاد متیل مالونیک اسیدمیای اکتسابی شود.

چهار اسید آمینه ای که در بیماران مبتلا به متیل مالونیک اسیدمی به درستی هضم نمی شوند عبارتند از: ایزو لوسین ، والین ، متیونین و ترئونین. این اسیدهای آمینه در تمامی غذاهای حاوی پروتئین یافت می شوند. این پروتئینها در گوشت، تخم مرغ و دیگر محصولات لبنی به مقدار بیشتر و در آرد، غلات و برخی میوه ها و سبزیجات به مقدار کمتر یافت می شوند.

موارد نادری از متیل مالونیک اسیدمیا وجود دارند که ناشی از وقوع موتاسیون در ژن متیل مالونیل کوآ اپی مراز (ژن MCEE) می باشند.

 

متابولیسم:

در ابتدای این مسیر پروپیونیل کوآ وجود دارد که از طریق چندین منبع تولید می شود:

- بعنوان یک محصول ناشی از بتا اکسیداسیون اسیدهای چرب فرد کربنه

- بعنوان یک محصول ناشی از متابولیسم ایزولوسین و والین

- بعنوان یک محصول ناشی از آلفا- کتوبوتیریک اسید(که ناشی از کاتابولیسم (= سوخت) متیونین و تره اونین می باشد)،

- بعنوان یک محصول جانبی در زمان متابولیسم تبدیل کلسترول به اسیدهای صفراوی

 

بعد از تولید پروپیونیل کوآ مراحل بعدی متابولیسم عبارتند از:

1- تبدیل propionyl-CoA به (S)-methylmalonyl-CoA تحت اثر آنزیم propionyl-CoA carboxylase که یک آنزیم وابسته به بیوتین (ویتامین B7 و یا ویتامین H) می باشد. این واکنش در حضور بی کربنات و ATP انجام می شود.

2- سپس (S)-methylmalonyl-CoA تحت اثر آنزیمracemase methylmalonyl-CoAبه (R)-methylmalonyl-CoA تبدیل می گردد،

3- سپس (R)-methylmalonyl-CoA تحت اثر آنزیم methylmalonyl-CoA mutase (که یک آنزیم وابسته به کوبالامین است) به succinyl-CoA تبدیل می شود.

 

توارث:

اين نقص معمولاً از الگوي وراثتي اتوزومال مغلوب پيروي مي‌كند. در اين الگو بيماران مبتلا باید دو كپي (= نسخه) از ژن جهش يافته داشته باشند تا علائم بیماری در آنها بروز کند. افرادي كه داراي يك ژن معیوب هستند، ناقل خوانده مي‌شوند و علائم بیماری را نشان نمي‌دهند، اما مي‌توانند ژن معیوب را به فرزندان خود منتقل كنند. وقتی هر دو والد ناقل باشند، 25% احتمال تولد کودک سالم، 50% احتمال تولد کودک ناقل و 25% احتمال تولد کودک مبتلا به متیل مالونیک اسیدمیا در هر بارداری براي آنها وجود دارد.

 

شیوع:

شیوع این بیماری در ایالت متحده آمریکا در حدود 1 مورد در هر 50-32 هزار تولد زنده است. متیل مالونیک اسیدمی در تمامی نژادهای قومی سرتاسر جهان دیده می شود. شیوع بیشتر این بیماری در نژاد، قبیله، موقعیت جغرافیایی و یا کشور خاصی گزارش نشده است (به غیر از ژاپن که شیوع آن 1 به 5 هزار تولد زنده گزارش شده است). اما پیش‌بینی می‌شود شیوع این بیماری در کشورهایی همانند ایران، که ازدواجهای فامیلی در آنها رايجتر بوده و از طرفي ضریب درون همسری بالایی دارند، بيشتر باشد ( اين ضريب عبارت است از احتمال به ارث بردن یک جفت آلل توسط یک فرد از جد خود از طریق والدین).

 

علائم بالینی

این بیماری طیفی از تشخیص‌ها، پیش آگهی‌ها و اقدامات درمانی را در بر می گیرد که با توجه جهش ژنتیکی ایجاد کننده فرم ارثی بیماری، مورد توجه قرار می‌گیرند.

متیل مالونیک اسیدمی در کودکان اثرات متفاوتی دارد. بسیاری از کودکان مبتلا، علایم بیماری را در اولین روزهای زندگی خود نشان می دهند، در حالیکه برخی دیگر ممکن است علایم بیماری را چند سال بعد بروز دهند. در برخی از بیماران هیچ علامتی مشاهده نمی شود.

بطور کلی علائم این بیماران در دوره های مختلف زندگی به شرح ذیل است:

بدو تولد: طبیعی

دوره نوزادی: بروز چهره کلاسیک ارگانیک اسیدوری بصورت استفراغ، کتونوری، اسیدوز، از دست دادن آب و الکترولیت ها، کاهش قند خون و تشنج. بدنبال تشنج و عدم درمان خواب آلودگی پیشرونده به سمت اغماء و مرگ دیده می شود.

دوره شیرخوارگی: بروز حملات راجعه تیپیک ارگانیک اسیدوریا که بدنبال عفونت و یا مصرف بیش از حد پروتئین رخ می دهد و ظهور علائمی مانند: تشنج، هایپرآمونمیا، استفراغ مکرر، ضریب هوشی احتمالأ طبیعی، اختلال رشد قدی، عدم وزن گیری، عدم رشد دور سر، تاخیر تکامل، بی اشتهایی شدید، عفونت کاندیدایی بصورت ترک وقرمزی گوشه دهان و چشم، عفونتهای مکرر، کاهش پلاکت، نوتروفیل ها و کم خونی در یک ماهگی، کاهش شدید تونوس عضلانی، دیستونی و ضعف شدید، تاخیر تکامل، کوچک شدن مغز، ضعف اسپاستیک همه اندامها، یافته های مشخص در صورت (مثل پیشانی بلند، پل بینی پهن، چینهای اپی کانتال و دهان سه گوش).

دوران کودکی، نوجوانی و بزرگسالی: علائم عصبی واضح مثل ضعف و وابستگی به صندلی چرخدار، اسپاسم (=گرفتگی) های حاد غیر ارادی در پاها، پوکی استخوان و شکستگی استخوانها، التهاب حاد لوزالمعده، بزرگی کبد با آزمونهای عملکرد کبدی طبیعی، اختلال در عملکرد کلیه ها و اسیدوز توبولی کلیوی مزمن، افزایش اسید اوریک، نفروپاتی و نارسایی کلیه، آتروفی عصب بینایی و بروز کوری در چند ماه قبل از مرگ در اوایل ده بیست زندگی.

در بیماران متیل مالونیک اسیدمی حملات ناگهانی و پیش بینی نشده ای از بیماری دیده می شود. این حملات ناگهانی بحرانهای متابولیکی نامیده می شوند.

علایم بحرانهای متابولیک عبارتند از:

  • کم اشتهایی
  • استفراغ
  • احساس ضعف و خواب آلودگی
  • سستی ماهیچه ها و مفاصل

مشکلات ناشی از عدم درمان بحرانهای متابولیک عبارتند از:

  • مشکلات تنفسی
  • تشنج
  • سکته عقده های قاعده ای و دیستونی حاد
  • کوما و دیگر عواملی که ممکن است منجر به مرگ شوند

دلایل احتمالی ایجاد بحران متابولیکی:

  • دریافت مقدار زیادی پروتئین
  • بیماری و یا عفونت
  • گرسنگی طولانی
  • طی رویدادهای استرس زا همچون عمل جراحی
  • حملات بحرانهای متابولیک، کودک ممکن است بدون مشکل باشد، با این حال در بسیاری از کودکان علایم بیماری دیده می شود . در برخی از مبتلایان، هیچگاه بحران متابولیکی دیده نمی شود اما این افراد در درازمدت علایم بیماری را بروز خواهند داد.
  • چنانچه این بیماران تحت درمان واقع نشوند، دچار آسیبهای مغزی و عصبی خواهند شد که می تواند باعث عقب ماندگی ذهنی کودک و یا مشاهده حرکات غیر ارادی در وی گردند. مرگ زودهنگام پایان راه اغلب کودکان درمان نشده است. در تعداد کمی از مبتلایان، هیچ علامتی مشاهده نمی شود.

 

  • صفحه 1 از 2
  • 1
  • 2


لطفاً برای ارسال نظر ابتدا وارد حساب کاربری خود بشوید
اگر تاکنون ثبت نام نکرده اید ، روی این لینک کلیک کنید
ابزارها

جستجو در سایت

 

ورود به سایت

نام کاربری:
کلمه عبور: